Image description

АНУ-ын эрх баригчид цахим тоон юаниас айж, түүнийг бодит аюул гэж үзэх болсон тухай “Bloomberg” мэдээлэв. Америкийн Ерөнхийлөгч Жо Байдены засаг захиргаа ба Холбооны нөөцийн сан, Төрийн департамент, Пентагон, Үндэсний аюулгүй байдлын хороо бүгд хүчээ нэгтгэн Хятадын төлөвлөгөөг няхуур судалж эхэлжээ. Хятадын бүтээсэн цахим юань алсын ирээдүйд дэлхийн санхүүгийн системд ямар уршиг дагавар үзүүлэхийг Вашингтон ойлгохыг хүсч байгаа тухай шинжээчид бичиж байна. Хятадууд үнэндээ цахим юаниа ашиглан өөрийн валютаа дэлхийд алдаршуулж түгээх, Америкийн хоригийг тойрч гарахад ашиглах, улмаар өнөөдөр дэлхийн нөөц валют хэмээх давуу эрхтэй долларыг түлхэн унагаах зорилготой гэж америкчууд айж эхэлсэн тухай “Bloomberg”-н нийтлэлд дурджээ.

Хятадын Ардын банк бол өөрийн тоон валюттай болохоор ажиллаж буй дэлхийн цөөхөн банкны нэг. Мөн Швед, Франц, Орос, Япон, Өмнөд Солонгос зэрэг улсын Төвбанк яг ийм туршилт хийж байна. Харин Англи, Канад зэрэг оронд ийм төсөл яриа хэлэлцээний үе шатанд явж байгаа. Гэхдээ энэ орнуудын ЗГ нь тоон валютаа нөгөө криптовалюттай огт холбоогүй гэж баталсаар.

“Хятад үнэхээр долларыг оршуулж чадах уу? Хятадууд өөрийн тоон юаний тусламжтай долларыг түлхэн унагахаас америкчууд дэмий болгоомжилж байна уу? Эсвэл АНУ-ын эрх баригчид эмээж буй шиг санхүүгийн зах зээл дэх долларын ноёрхол төсөөлж байснаас хурдан төгсөх үү?” зэрэг асуултыг “Bloomberg” тавьж байна. “Энэ маш чухал асуудал. Доллар хэрэв олон улсын худалдааны үндсэн валют байхаа больж нөөц хуримтлуулалд ашиглах шаардлагагүй болбол Америк гүрэн цаашид өөрт таагүй орнуудын эсрэг хориг тавьж чадахаа болих магадлалтай. Гэхдээ зарим орон Хятадын энэ хүчин чармайлтыг дэмжихгүй байх” гэж шинжээчид онцлон тэмдэглэв.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар Хятад орон технологийн тэргүүлэгчдийн нэгийн хувьд цахим валютыг хамгийн түрүүнд баталж гаргаж түүнээ дэлхийн эргэлтэд оруулах магадлалтай аж. Яагаад гэвэл, Хятадын Ардын банк бүр 2019 онд туршилтын журмаар цахим юанийг том хотууд, тухайлбал Бээжин, Хонконгт гаргасан билээ. Туршилтад энгийн иргэд болон төрийн албан хаагчид оролцож өөрсдийн гар утсанд тусгай хавсралт татаж суулгаснаар бараа, үйлчилгээний төлбөрөө цахим валютаар хийж эхэлсэн. Хятадад одоо “Didi” такси дуудах, хоол хүргэлт, “McDonalds” зэрэг олон төлбөр, үйлчилгээг цахим юаниар явуулж байгаа. Энд хувийн төлбөрийн систем “Alipay”, “WeChat”-г ашигладаг болсон. Хэрэв туршилт амжилттай дуусвал Хятадын төр засаг цахим түрийвчийг албан ёсоор дэмжин гаргах аж. Дараагийн үе шат бол цахим юаний интернализаци, гадаадын түншүүдтэй тооцоо хийх.

...Америкийн доллар дээр суурилсан дэлхийн санхүүгийн системийг Хятад "мурьж чадна” гэж “Saxo Bank”-н стратегч Жон Харди мэдэгдэв. “АНУ-ын Холбооны нөөцийн системтэй өрсөлдөж эрх тэгш сөргөлдөгч болоход шаардлагатай бүхэн Хятадад бий. Хятад бол аль хэдийн дэлхийн 2 дахь эдийн засаг болчихсон. Дотоод зах зээл эрчимтэй хөгжиж байгаа, инновацийн нөөц томорсон, дэлхийд алдартай брэндүүдтэй, удаан хугацааны хөгжлийг тууштай явуулах улстөрийн хатуу бодлого, хүчин чадалтай, түүнчлэн “Торгоны зам” зэрэг зөөлөн хүчийг чадварлаг ашигладаг учраас Хятад өөрийн цахим валютыг хамгийн түрүүнд даян дэлхийд санал болгож чадна гэж “Кадерус капитал” компаний Андрей Акопян үзжээ. Харин “Финам”-ын шинжээч Андрей Маслов “Хятадаас өмнө цахим валют зөвхөн хувийнх байсан, гэтэл Хятадын эрх баригчид дэлхийд анх удаа ийм валютыг төрийн түвшинд сайшаан дэмжиж байгаа нь дэлхийн эдийн засаг, түүхэнд маш чухал алхам болсон” гэжээ.

"5-10 жилийн дараа юань илүү хүчирхэгжиж харин доллар илүү хуучинсаг, технолог техникийн хувьд хоцрогдохоос Америк эмээж байна. Учир нь дэлхийн худалдаа ба хөрөнгө оруулалтын урсгал шууд Хятадын платформ руу шилжих юм.... Сонирхуулахад, Орос мөн өөрийн блокчейн-рубль бүтээж өдгөө ноёрхож буй долларын системийг сөрөн бослоо. Хятад, Оросын аль аль нь боломжийг ашиглан “SWIFT” зэрэг тооцооны дэд бүтцээс  татгалзахыг хүсч байгаа” хэмээн “Фридом Финанс”-н Емельянов онцлон тэмдэглэв. Плехановын их сургуулийн эрдэмтэн Алиев “Орос, Хятад хоёр цахим валютаа өөр өөрийн платформ дээр, өөрийн технологиор бүтээж байгаа. Өөрөөр хэлбэл, тооцоог зөвхөн энэ 2 орны зохицуулагчид хянаж мөрдөнө. Өрнөдийн Төв банк болон санхүүгийн бусад байгууллагад юу ч харагдахгүй, иймээс тэд цаашид хориг тавьж чадахгүй” гэж дээрх асуудлын тухай өөрийн үзэл бодлоо хуваалцлаа.